· Monika Ślusarczyk · Bilanse zdrowia · 2 min read
Program „Moje Zdrowie" — bilans dorosłego co 5 lat w NFZ
Bezpłatny pakiet badań laboratoryjnych dla osób od 20. roku życia: morfologia, glukoza, lipidogram, kreatynina i więcej. Wystarczy wypełnić ankietę w IKP.
Wiele chorób przewlekłych — cukrzyca, nadciśnienie, miażdżyca, choroby tarczycy — rozwija się latami bez wyraźnych objawów. Pierwszym sygnałem często jest dopiero powikłanie: zawał, udar, niewydolność nerek. Bilans zdrowia ma temu zapobiec — wykryć odchylenia, zanim staną się chorobą.
Od 2024 roku NFZ uruchomił program „Moje Zdrowie — bilans zdrowia dorosłego człowieka”. To bezpłatny pakiet badań przesiewowych dla osób od 20. roku życia.
Co obejmuje
Bilans składa się z dwóch części:
1. Ankieta zdrowotna — krótka, online lub w przychodni. Pyta o:
- styl życia (palenie, alkohol, aktywność, dieta),
- obciążenia rodzinne (choroby przewlekłe, nowotwory),
- aktualne dolegliwości,
- przyjmowane leki.
Na podstawie odpowiedzi system dobiera odpowiedni pakiet badań.
2. Badania laboratoryjne — standardowo:
- morfologia krwi,
- glukoza na czczo — przesiewowo cukrzyca,
- lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy) — ryzyko sercowo-naczyniowe,
- kreatynina + GFR — funkcja nerek,
- TSH — funkcja tarczycy (w wybranych grupach),
- badanie ogólne moczu.
W zależności od odpowiedzi w ankiecie pakiet może być rozszerzony o dodatkowe badania (np. ALT, ASPAT, kwas moczowy).
Kto i jak często
| Wiek | Częstotliwość |
|---|---|
| 20–49 lat | co 5 lat |
| 50 lat i więcej | co 3 lata |
Z programu może skorzystać każda osoba ubezpieczona w NFZ, od 20. roku życia, bez skierowania.
Jak skorzystać
Są trzy ścieżki:
- Wypełnij ankietę w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) — najwygodniej z domu. Po zakończeniu otrzymasz zlecenie na badania. Wynik analizuje lekarz POZ.
- Skorzystaj z aplikacji mojeIKP — to samo, tylko z telefonu.
- Zgłoś się do swojej przychodni POZ — pielęgniarka lub lekarz przeprowadzą ankietę papierowo.
Po ankiecie:
- pobierz krew na czczo w punkcie laboratoryjnym współpracującym z POZ,
- po kilku dniach umów wizytę u lekarza POZ — omówi z Tobą wyniki i ewentualne dalsze kroki.
Co dają wyniki
Bilans nie diagnozuje konkretnej choroby — pokazuje, czy istnieje powód do dalszych badań. Możliwe scenariusze:
- Wszystko w normie — kolejny bilans za 3–5 lat. Lekarz może zarekomendować zmiany w stylu życia (ruch, dieta).
- Niewielkie odchylenia (np. graniczne wartości cholesterolu) — modyfikacja stylu życia, kontrola za 6–12 miesięcy.
- Wyraźne odchylenia — skierowanie do specjalisty (kardiolog, diabetolog, endokrynolog) lub dodatkowe badania pogłębione.
Dlaczego warto
Bilans to najtańsza forma medycyny, jaką ma do dyspozycji ubezpieczony w Polsce. Wczesne wykrycie wysokiego cholesterolu, nadciśnienia czy stanów przedcukrzycowych pozwala uniknąć leków (lub odsunąć je w czasie) dzięki zmianom dietetycznym i aktywności fizycznej.
Większość osób, które kiedykolwiek przechodziły bilans, dowiaduje się o sobie czegoś nowego — nawet jeśli czują się zdrowi.
Pamiętaj: treści mają charakter edukacyjny. Wyniki bilansu zawsze omawiaj z lekarzem POZ — sam wynik laboratoryjny, w oderwaniu od kontekstu klinicznego (dolegliwości, leki, choroby współistniejące), może wprowadzić w błąd.