· Monika Ślusarczyk · Bilanse zdrowia · 3 min read
WWRP ruszyło: pierwsze placówki mają kontrakt z NFZ — gdzie zapisać się na bezpłatne LDCT
Od 2 października 2026 r. NFZ podpisał pierwsze umowy na bezpłatne badanie LDCT płuc. Które województwa działają teraz, gdzie szukać placówki i jak się zgłosić.
Narodowy Fundusz Zdrowia podpisał pierwsze umowy na realizację Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (WWRP) 2 października 2026 r. Oznacza to, że bezpłatna niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (LDCT) — bez skierowania, bez kolejki do specjalisty — jest dostępna dla kwalifikujących się pacjentów już teraz, a nie tylko „od kiedy ruszymy”.
Które województwa mają umowy w październiku 2026
Jako pierwsze umowy z NFZ zawarły placówki w trzech województwach: świętokrzyskim, małopolskim i wielkopolskim. Pierwsze zapisy na bezpłatne LDCT w tych regionach ruszają w drugiej połowie października 2026 r.
W województwach dolnośląskim, opolskim i podlaskim NFZ musiał ogłosić ponowne konkursy — placówki w tych regionach dołączą do programu prawdopodobnie w listopadzie 2026 r. W pozostałych 10 województwach trwa kontraktowanie.
Program jest bezpłatny i nielimitowany — NFZ nie przewiduje limitów na liczbę badań w danym roku.
Podstawą prawną jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 976), które włączyło LDCT klatki piersiowej do koszyka świadczeń gwarantowanych NFZ. Zanim program trafił do koszyka, Prezes AOTMiT wydał pozytywną rekomendację nr 98/2025 z lipca 2025 r.
Jak znaleźć placówkę z kontraktem
Lista realizatorów pojawia się na bieżąco w wyszukiwarce NFZ „Gdzie się leczyć” — w sekcji programów profilaktycznych wpisz nazwę programu lub szukaj po rodzaju świadczenia (niskodawkowa tomografia komputerowa). Nowe placówki dołączają do listy w miarę podpisywania kolejnych umów.
Nie trzeba wcześniej rejestrować się przez IKP ani w POZ. Wystarczy zgłosić się bezpośrednio do placówki, która ma aktywny kontrakt NFZ na WWRP. Na wizytę kwalifikującą warto zabrać dowód osobisty.
Kto może skorzystać z bezpłatnego LDCT
Kryteria kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 976). Wyróżnia dwie grupy wiekowe:
Grupa 1 — wiek 55–74 lata:
- co najmniej 20 paczkolat (1 paczkolato = 1 paczka dziennie przez rok)
- aktualnie palisz lub rzuciłeś palenie nie dawniej niż 15 lat temu
Grupa 2 — wiek 50–74 lata:
- co najmniej 20 paczkolat (aktualni palacze lub byli palacze, którzy rzucili palenie nie dawniej niż 15 lat temu)
- plus co najmniej jeden dodatkowy czynnik ryzyka:
- przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
- narażenie na radon
- co najmniej dwuletnia ekspozycja zawodowa na azbest, krzemionkę, nikiel, chrom, kadm, spaliny silników diesla lub sadzę
- przebyta choroba nowotworowa (chłoniak, rak głowy i szyi, pęcherza, nerki lub przełyku)
- rak płuca u krewnego pierwszego stopnia
Jak sprawdzić, czy masz odpowiednią liczbę paczkolat — wyjaśnia oddzielny artykuł: Jak obliczyć paczkolata — czy kwalifikujesz się do bezpłatnego LDCT w WWRP.
Z programu nie można skorzystać, jeśli tomografia klatki piersiowej była wykonana w ciągu ostatnich 12 miesięcy lub jeśli aktualnie leczysz się onkologicznie na raka płuca.
Co się dzieje po zgłoszeniu
Wizyta kwalifikująca to rozmowa z lekarzem specjalistą chorób płuc lub chirurgiem klatki piersiowej, który na podstawie wywiadu medycznego ocenia, czy spełniasz kryteria wiekowe i nikotynowe. Jeśli tak — kwalifikujesz się do badania LDCT. Przed LDCT nie trzeba być na czczo ani robić badań krwi. Samo badanie trwa kilka minut. Wynik to standaryzowany opis zmian w klatce piersiowej, ze szczególnym uwzględnieniem guzków płuca, które mogą odpowiadać wczesnemu rakowi. Co kategorie wynikowe oznaczają, opisuje artykuł: Wynik LDCT w programie WWRP — co oznaczają kategorie i co robić dalej.
Szczegółowy przebieg wizyty kwalifikującej i badania opisuje artykuł: WWRP — jak się zapisać i jak wygląda wizyta kwalifikująca.
Dlaczego warto się zgłosić teraz
Rak płuca w Polsce jest wykrywany najczęściej w stadium, gdy operacja nie jest już możliwa — według danych Narodowego Instytutu Onkologii ponad 70% przypadków rozpoznawanych jest w III lub IV stopniu zaawansowania. LDCT pozwala wykryć zmiany, kiedy są jeszcze bezobjawowe. Palenie bierne również zwiększa ryzyko — więcej o tym: Palenie bierne — ryzyko zdrowotne i kiedy warto porozmawiać z lekarzem o spirometrii.
Informacje zawarte w tym artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej. Decyzję o zakwalifikowaniu do programu podejmuje lekarz podczas wizyty kwalifikującej.
